Carinski tretman prilikom unošenja i iznošenja deviza iz Republike Srbije

Pitanje sa kojim se često srećemo je: „da li su unos ili iznošenje deviza u Republiku Srbiju slobodan“?

Carinski službenici na graničnim prelazima vrše kontrolu prenosa gotovine u fizičkom obliku. U skladu sa trenutnim zakonodavnim rešenjem, UNOS efektivnog stranog novca u Republiku Srbiju JESTE slobodan. Međutim, zakonodavac ovo pravo ograničava obavezom da prilikom ulaska u Republiku Srbiju carinskom službeniku prijavite svaki, čak i najmanji, iznos koji premašuje sumu od 10.000,00 € (bez obzira na valutu, na dinare, na čekove ili druge hartije od vrednosti). Imajte u vidu da svaki iznos veći od 10.000 evra u dinarima ili stranoj valuti treba da prijavite prilikom svakog prelaska državne granice (pri ulasku ili izlasku iz zemlje). Pojašnjenja radi, u carinskom postupku, novac ima karakter carinske robe, pa se pravila o neprijavi robe odnose i na novac iznad pomenutog iznosa, kada postoji obaveza prijavljivanja carinskom organu. Ovo znači da svaka neprijava novca koji premašuje deset hiljada evra podleže kaznenim odredbama carinskog zakona – oduzimanje novca i pokretanje carinsko-prekršajnog postupka protiv putnika koji nije prijavio da sa sobom nosi veću sumu novca. Iznose do 10.000 € po osobi, uključujući tu i decu, niste dužni da prijavite carinskom organu. Prilikom unosa u Republiku Srbiju sume preko 10.000€ potrebno je da imate potvrdu da ste novac podigli sa svog računa u inostranstvu ili za dinarsku protivvrednost te sume: da ste novac zamenili kod strane banke, uz potvrdu te banke.

Na iznos koji se prijavi carinskom organu NE PLAĆAJU SE dažbine, porezi, takse, naknade…

Prilikom prijave carinskom organu da u svom posedu imate veći iznos, potrebno je da popunite štampanim slovima na srpskom ili engleskom jeziku „Obrazac prijave prenosa fizički prenosivih sredstava plaćanja preko državne granice“ koji je dostupan svakom putniku (kako na ulasku, tako i na izlasku iz zemlje). Skrećemo pažnju da se Obrazac prijave, u svakoj od napred navedenih situacija, popunjava u dva primerka, na način kako je to objašnjeno u uputstvu za njegovo popunjavanje. Nakon toga, carinski službenik sravnjuje podatke iz Obrasca prijave, vrši proveru iznosa novčanih sredstava koje posedujete, a zatim Obrazac prijave overava svojim potpisom i faksimilom, pri čemu jedan primerak zadržava za potrebe službe, a drugi daje Vama. Takođe, imate pravo da od carinskog službenika zatražite da popuni Obrazac prijave putem računara ili ručno, a na osnovu podataka i uvida u novčana sredstva koje prijavljujete, nakon čega je procedura ista kao i kada Obrazac popunjavate sami.
Razlog zbog koga je važno da imete uredno popunjen i overen Obrazac je u tome što takav obrazac, kao službena isprava, dokazuje da ste uneli prijavljenu sumu i nećete imati problema pri izlasku iz zemlje (ukoliko samo prolazite kroz Srbiju ili pak novac vraćate u inostranstvo).
Navedenu potvrdu carinski organ poništava prilikom prvog izlaska iz Republike Srbije, zato vodite računa o tome da potvrda više neće biti važeća kada prvi put izađete sa teritorije Republike Srbije. To važi i u slučaju ako iz zemlje izađete zbog kratke posete rođacima ili odmora u nekoj od susednih država. Ako posle toga, na putu do svog krajnjeg odredišta budete putovali preko Republike Srbije, moraćete ponovo da prođete kroz istu proceduru i dobijete novu overenu potvrdu.
Prema Zakonu o deviznom poslovanju neprijavljena sredstva pri izlasku iz Republike Srbije, koja prelaze iznos od 10.000 evra, carinski organ privremeno zadržava i o tome sačinjava Zapisnik, nakon čega se pokreće prekršajni postupak.

Pravo na IZNOŠENJE efektivnog stranog novca iz zemlje u iznosu većem od 10.000 evra (ili dinara u dinarskoj protivvrednosti) je ograničeno, na sledeće slučajeve:
ovo pravo ostvaruju nerezidenti (strani državljani sa prebivalištem u inostranstvu, uključujući diplomatsko-konzularne predstavnike stranih zemalja u našoj zemlji i članove njihovih porodica i domaći državljani koji na osnovu dozvole za boravak, odnosno radne vize borave u inostranstvu duže od godinu dana) i to:
• na osnovu potvrde o unosu efektivnog stranog novca – do iznosa naznačenog u potvrdi (potvrdu izdaje carinska služba pri ulasku u zemlju);
• na osnovu potvrde banke da je novac koji iznosi iz zemlje podigao sa svog deviznog računa ili devizne štedne knjižice kod banke u Republici Srbiji – do iznosa naznačenog na toj potvrdi;
• na osnovu potvrde menjača da je novac koji iznosi stekao prodajom dinara dobijenih prethodnim korišćenjem platne kartice u Republici Srbiji – do iznosa naznačenog na toj potvrdi.

ovo pravo ostvaruju rezidenti iz Republike Srbije mogu izneti efektivni strani novac iznad iznosa od 10.000 evra samo na osnovu dokaza o iseljenju, a to su iseljenička viza utisnuta u pasoš i potvrda o odjavi prebivališta u Srbiji koju izdaje MUP.